| |
  başlıklar
Tarihin süslü,
pırıltılı ve komik aynası Şenliklerin
genel özellikleri Yenilik,
canlanma ve hareket Şenlik
yerleri, şenlik zamanları Şenlik
oyuncuları |
| Toplumsal bir organizasyon ve etkileşim
sistemi olarak şenlikler, amaçlarıyla araçlarıyla sosyolojik
profilimizin berrak ve komik bir yansısıdır. Zaman içinde değişen
ve değişemeyen özellikler buradan görülebilir, eğlenceli yada
dramatik durumlar buradan izlenebilir. İşte bu fantastik dünya,
kendi etkileyici gerçekliği ile, onu daha iyi anlayabilmemiz
için, kronolojik olması pek de gerekmeyen, ama kendine özgü,
yeni açılar keşfetmeye yöneltti bizi. Geçmişe ve geçmişlere işte
böyle bakmaya çalıştık. Bunların bir kısmını bu 4 sayfada izleyebilirsiniz. |
|
|
Tarihin
süslü, pırıltılı ve komik aynası
Şenlikler Her kesimden insanın toplumsal, kültürel, ekonomik
ayrımlar ötesinde bir araya geldiği, belirli bir süre içinde birikmiş enerjinin
boşaldığı, geçmişten günümüze varlığı hep hoşgörüyle kabul gören bir yaşam kesitidir,
şenlikler
Osmanlı
döneminde gözlenen şenlikler de bu çerçevede, padişahın, yönetimin tebaasıyla,
ümmetiyle bütünleştiği, Osmanlı mülkünün hep beraber sevindiği, rahatladığı bir
toplumsal enstrüman olarak kabul edilebilir. Bunların
her biri, çağdaş anlamıyla çok başarılı halkla ilişkiler çalışmalarıdır. Bunun
yanısıra, yabancı devlet konuklarıyla bu işlevlerinin daha da boyutlandığı düşünülmelidir. |
Merkezi
otorite tarafından saray duvarlarının dışında düzenlenen bu şenlikler,
toplumun çeşitli katmanlarının bir araya geldiği, kaynaştığı, bir birliktelik
duygusu yaşadığı, izleyen ve katılan olarak halkın merkezle yüz yüze
geldiği, hoşgörülü, toplumsal barış gösterileridir.
Geçit alayları, havai fişekleri, oyunları,
eğlenceleri, ziyafetleri, cambazları, gösterileri, giysileri, dekorları, şiiri,
müziği, ışığı, oyuncuları ile şenlikler, tarihimizin süslü, parlak ve komik bir
aynasıdır.
Surnameler ise bu eğlence sisteminin anlatıldığı manzum ve
de resimli eserlerdir. Surnameler tarih, gelenek ve görenek, toplumsal yaşam,
kurumlar, seyirlik oyunlar gibi konular açısından belgesel nitelik taşır. Örneğin
surnamelerde yemek, şekerleme, yemiş isimleri, mutfak araç ve gereçleri, kumaş
türleri
|
ve iş kollarıyla ilgili terimler gibi dil
tarihi bakımından zengin malzemeye rastlanır. Minyatürlerini, nakkaş
Osman'ın yaptığı bilinen ilk büyük yazma, daha çok Sürname-i Hümayun
olarak bilinen III. Murat Surnamesidir.
Seyyid Lokman tarafından 1582'de yazılan
, Nakkaş Osman tarafından resimlenen eserde, Şehzade Mehmet'in sünnet
düğünü nedeniyle yapılan geçit törenleri, eğlenceler ve şenlikler anlatılmaktadır. "Önemli
bir elçinin gelmesi dolayısıyla düzenlenen daha küçük çaptaki şenlikler
daha çok gösteriyi seven III. Murat döneminde yapılmıştır. XVI.
yüzyılın sonuna doğru İstanbul'a gelmiş olan bir Alman gezgini, Padişah'
ın İran elçisinin gelmesi üzerine, biraz da kudretini göstermek için
sekiz gün ve gece süren bir şenlik düzenlediğini belirtir." |
|